Leven met een cyclothyme stoornis

Soms voelt het alsof je je in een emotionele achtbaan bevindt. Je hebt dagen waarop je alles lijkt aan te kunnen, vol energie en plannen. Maar dat gevoel kan zomaar omslaan in somberheid, twijfel of onrust. Je weet vaak zelf niet goed waar het vandaan komt en dat maakt het lastig. Een cyclothyme stoornis is iets waar je meestal lang mee rondloopt voordat je begrijpt wat er aan de hand is. Je stemming gaat op en neer, maar het is niet zomaar verdriet of blijdschap. Het heeft een patroon, ook al is dat niet altijd direct zichtbaar. Veel mensen herkennen zich pas later in de beschrijving van deze stemmingsstoornis. Het kan helpen om er open over te praten, om je ervaringen te delen met anderen en om te leren omgaan met de wisselingen die je ervaart. Als je weet dat je niet de enige bent, voel je je vaak al iets lichter.

Wat je kunt voelen bij een cyclothyme stoornis

De schommelingen in je stemming kunnen zich snel en onverwacht aandienen. Het ene moment voel je je energiek, vrolijk en alsof je alles aankan. In die periode slaap je minder, heb je veel ideeën en praat je sneller dan normaal. Je merkt dat je productief bent, maar je vergeet ook snel je grenzen. Die ‘hoge’ momenten voelen goed, maar worden vaak gevolgd door een dip. Dan komt er een periode waarin je je moe voelt, nergens zin in hebt en je je zorgen maakt over alles wat eerder nog logisch leek. Dat verschil maakt het verwarrend. Je denkt misschien dat je overdrijft, dat je gewoon even een slechte dag hebt, maar als het patroon zich blijft herhalen, ga je twijfelen aan jezelf. Het lastige is dat de klachten vaak niet ernstig genoeg lijken voor een duidelijke diagnose, terwijl ze je dagelijks leven wel behoorlijk kunnen beïnvloeden.

Hoe je omgeving op je reageert

Je stemming beïnvloedt niet alleen jezelf, maar ook de mensen om je heen. Soms zijn mensen verbaasd over hoe opgewekt je bent, hoe goed je je uitspreekt of hoeveel plannen je ineens hebt. Die kant van jou valt op. Maar zodra je stemming omslaat en je je terugtrekt of sneller boos of verdrietig wordt, snappen mensen er vaak weinig van. Ze zien niet wat er intern bij je gebeurt. Voor de buitenwereld lijk je onvoorspelbaar en dat kan zorgen voor onbegrip of conflicten. Misschien hoor je dat je wisselvallig bent, terwijl jij juist probeert om overeind te blijven. Het kost veel energie om je aan te passen en jezelf te verantwoorden, terwijl je het zelf ook niet altijd kunt verklaren. Door jouw cyclothyme stoornis ervaringen te delen met de mensen die je vertrouwt, ontstaat er soms meer ruimte voor begrip. Je hoeft het niet alleen te doen en je hoeft je niet te schamen voor hoe je je voelt.

De zoektocht naar duidelijkheid

Voor veel mensen duurt het jaren voordat ze een naam krijgen voor wat ze voelen. Je loopt misschien eerst rond met de gedachte dat je ‘gewoon’ gevoelig bent of snel van slag raakt. Pas als je merkt dat de stemming steeds terugkerend verandert, ga je nadenken of er iets meer speelt. Je leest wat op internet, of je praat erover met iemand die je vertrouwt. Misschien herken je jezelf in de beschrijving van een bipolaire stoornis, maar voel je dat het bij jou net anders is. Een cyclothyme stoornis zit daar precies tussenin. Het is minder heftig dan een volledige bipolaire stoornis, maar het beïnvloedt wel je leven. Als je eindelijk hoort wat het is, voelt dat soms als een opluchting. Niet omdat alles dan opgelost is, maar omdat je een beter beeld krijgt van jezelf. Je kunt dan terugkijken op eerdere perioden met meer begrip, voor jezelf en voor wat je hebt meegemaakt. En dat helpt bij het vinden van rust.

Wat helpt jou in het dagelijks leven

Als je weet dat je stemming kan schommelen, kun je leren om daar op een andere manier mee om te gaan. Je hoeft niet alles onder controle te hebben, maar je kunt wel manieren vinden om je leven iets meer in balans te houden. Dat kan door meer inzicht te krijgen in je eigen patroon. Sommige mensen houden een dagboek bij waarin ze noteren hoe ze zich voelen. Anderen vinden steun bij gesprekken met een psycholoog of therapeut. Ook kan het helpen om te letten op je slaap, je voeding en je dagstructuur. Je hoeft daarin niet streng te zijn voor jezelf, maar bewust omgaan met wat je voelt maakt verschil. In sommige gevallen worden medicijnen voorgeschreven om je stemming stabieler te maken, maar dat is lang niet altijd nodig. Wat belangrijk is, is dat je weet wat er met je gebeurt, zodat je niet steeds verrast wordt door je eigen gevoelens.

Hoe je leert omgaan met jezelf

Misschien is het moeilijkste van alles wel dat je moet leren om mild te zijn voor jezelf. Je voelt je soms schuldig als je ineens somber bent of als je je terugtrekt terwijl je eerder nog zo sociaal was. Maar het heeft geen zin om jezelf te straffen voor iets dat je niet in de hand hebt. De kunst is om te accepteren dat dit onderdeel is van wie jij bent. Dat betekent niet dat je er niets aan hoeft te doen, maar wel dat je mag stoppen met jezelf voortdurend te bekritiseren. Het delen van cyclothyme stoornis ervaringen met anderen helpt hierbij. Je merkt dan dat meer mensen worstelen met stemmingen en twijfels. Je bent niet de enige, ook al voelt dat soms wel zo. Hoe beter je jezelf leert kennen, hoe beter je weet wat je nodig hebt. En dat maakt het makkelijker om keuzes te maken die passen bij wie jij bent, los van wat anderen van je verwachten.